Iyi Kolesterol Nasıl Yükselir-Iyi Kolesterol Kaç Olmalı-Iyi Kolesterol Nedir Neden Düşer?

Iyi Kolesterol Nasıl Yükselir-Iyi Kolesterol Kaç Olmalı-Iyi Kolesterol Nedir Neden Düşer?

iyi kolesterol nedir
iyi kolesterol nedir
Kolesterol aslında vücuda son derece faydalı bir maddedir. Özellikle hücre yapımında temel bir madde olarak kullanılması, kolesterolü metabolizma için vazgeçilmez bir yapı maddesi yapmaktadır. Ancak kolesterolün özellikle de kötü kolesterol olarak bilinen LDL nin kanda gereğinden fazla olmasının bir takım sağlık risklerini beraberinde getirmesi de bilinen bir gerçektir. Bilhassa obezite hastalarında sıkça görülen bir durumdur. Burada kötü kolesterolü kastediyoruz. Vücutta kötü kolesterolün yaptığı yıkımı ve zararları telafi eden bir de iyi kolesterol adı verilen HDL var. İyi kolesterol de aynı LDL gibi kanda bulunan beyaz ve mumsu bir maddedir. Yağların karaciğerde proteinler ile sentez edilmesi neticesinde açığa çıkan kolesterol, lipo-proteinler adı verilen yapı taşlarıdır. İyi kolesterolün yüksek tutulabilmesi bir çok kişi için kalp krizi, felç, damar tıkanıklığı gibi şikayetleri daha en baştan önlemek açısından son derece önemlidir. Kanda dolaşan iyi kolesterolü vücudumuz hiç bir şekilde depolayamaz. O nedenle de kandaki anlık değerlerinin belirli bir orandan daha yüksek olması sağlık açısından son derece önemlidir.

İyi kolesterolün kandaki değerinin artışı, beslenme, egzersiz ve yaşam tarzı alışkanlıkları ile çok yakından ilişkilidir. Şimdi iyi kolesterol nasıl artar, iyi kolesterolü artırmak için ne yapmalı ve yapılmalı bunlara kısaca değinelim.

İyi kolesterol özellikle damar sertliğine karşı bizleri korumaktadır. Kandaki iyi kolesterol oranındaki 5 birimlik bir azalış, kalp krizi riskini %25 oranında yükseltmektedir. Kolesterolün kandaki değerinin en azından 40 mg olması gerekmektedir. Erkeklerde 50, kadınlarda 55 üstü iyi kolesterol oranı iyi olarak kabul edilir. 35mg altı iyi kolesterol değeri risk olarak değerlendirilir.

HDL’yi yükseltmek için yapılması gerekenler şunlardır:

* Portakal suyu: Günde üç bardak portakal suyu, üç hafta içinde yüzde 20 yükseltebilir.

* Balık ve omega-3 yağ asitleri içeren besinler kötü kolesterolü düşürücü, ama aynı zamanda iyi kolesterolü de arttırıcı etki yapmaktadır.

* Niacin: İlaç şeklinde alınır. Büyük balıklar, tavuk, hindi etleri, biftek ve antep fıstığında da vardır.

* İyi yağlar: Özellikle zeytinyağı.

* Soya: Hayvani gıdalar yerine alınabilir.

* Egzersiz: Hemen her gün en az 30 dakika tempolu spor yapmak.

* Sigarayı bırakın

* İyi kolesterolü artıran ilaçlar kullanabilirsiniz.

Kolesterol, hücrelerimizde bulunan yağlı bir maddedir. Hücre yapımına yardımcı olur, cinsiyet hormonlarının üretiminde rol oynar. LDL, bütün vücuda kolesterolü taşır ve onu farklı organlara, dokulara bırakır. Vücudunuzda gereğinden çok kolesterol varsa fazlası kanda dolaşır.

Zaman içinde dolaşımdaki LDL kolesterol, küçük ve yoğun parçacıklara dönüşür. Bu parçacıklar, kan damarı duvarlarında birikir. Damar duvarlarındaki LDL kolesterol birikintilerine plaklar adı verilir ve bunlar bulundukları yerde inflamasyon, kanama ve kireçlenmeye yol açar. Sonunda plaklar kan damarının içindeki boşluğu doldurmaya başlar ve kan akımına engel olur. Bu durum, kalpteki koroner arterlerde olursa koroner arter hastalığı gelişir. Bu nedenlerden dolayı LDL kolesterole “Kötü” denir.

HDL veya iyi kolesterol, fazla kolesterolü kandan toplayarak karaciğere götüren ‘kolesterol çöpçüsüdür’. Fazla kolesterol toplandığından kandaki HDL düzeyi ne kadar yüksekse, kalp damar hastalığı riskiniz o kadar azdır. Ayrıca HDL’nin iltihap önleyici özelliği vardır.

HDL’nin 40 mg./dl.’nin (1.0 mmol/L) altında olması kalp hastalığı riskini artırır.

Yaşam tarzı değişikliği
Yaşam tarzı ve genetik yapı, HDL üzerinde etkilidir. Sigara, HDL kolesterolü düşürür ve kanın pıhtılaşma eğilimini artırır. Sigara içiyorsanız bırakın. Sigarayı bırakmanız HDL kolesterolünüzü yüzde 10 artırır. Sağlıklı kiloda kalın. Fazla kilolarınızı atmanız HDL düzeyinizi artırabilir. Verdiğiniz her üç kg. için yaklaşık 1 mg./dl. HDL artışı olabilir. Fiziksel aktiviteyi ihmal etmeyin. HDL kolesterolü artırmada en yararlı egzersizler, haftada en az beş defa 30 dakikalık yürüyüş, bisiklet ve yüzmedir. Herhangi bir egzersize başlamadan önce doktorunuza danışmayı unutmayın.

Sağlıklı yağları seçin
Kalp için sağlıklı bir diyette doymuş yağlardan az tüketmek gerekir. Zeytinyağı gibi tekli doymamış yağları seçin. Balık ve omega-3 yağ asitleri içeren besinler, LDL kolesterolü düşürüp HDL kolesterolü artırır. Alkollü içecekleri az tüketin. Bazı çalışmalarda az miktarda alkol tüketimi yüksek HDL kolesterol düzeyleriyle ilişkilendirilmiş ama bu yararlar alkol alımını tavsiye edecek kadar güçlü değildir.

LDL kolesterolü düşürmek için kullanılan bazı ilaçlar HDL kolesterolü artırabilir. ‘Niasin’ adlı B vitamini HDL kolesterolü artırmanıza yardımcı olabilir ama bazı yan tesirleri vardır. Doktorunuza danışarak kullanın. Doktorunuz kolesterolünüzü kontrol altına almak için ilaç yazdıysa bunu muhakkak önerilen şekilde kullanın, dozunu değiştirmeyin veya bırakmayın.